2011ko urtarrilaren 11n atxilotu zuten, Ziburun eta Zarautzen egindako polizia operazioan, eta harrezkero hedabide askotan bere izena eta argazkia ETAren informatika arduradun bezala agertu da, inolako epaiketarik gabe, polizia informazioa eta gezurrak batere kazetaritza filtrorik gabe argitaratuta.

Tximas gaur goizaldean heldu da Zarautzera, eta herritarrek lehen harrera egin diote, Gaztetxean aurrena eta Musika Plazan ondoren.

Ongi etorri, Tximas!

Salatariak
XABIER EUZKITZE (Noticias de Gipuzkoa, 2012-02-19).

Donostiako gaueko lokal ezagun batean izan berri gara, ETBko Bisitaria saio berrirako grabaketa bat egiten. Batzuk pianistaren laguntzaz kantatzera joanak ziren, besteak dantzara, edo tragoxka bat edanez besteen kanta eta dantzez gozatzera. Jabearen baimena aurrez lotua genuen, baina bertan zeudenena ere ezinbestekoa zen, leku pribatua izaki. Banan-banan baimenak eskatu eta lortzen ari ginela, laurogei bat urteko gizon batengana heldu ginen. Erabat ikaratu zen gizona. “Ezkonduta nago, baina beste emakume batekin etorri naiz. Emazteak telebistan ikusten banau, akabo!”. Taldekideon artean irriari eutsi ezinik arazoa nola konpondu deliberatzen ari ginela, berriz hurbildu zitzaigun gizona, zein TB katetarako ari ginen galdezka: “¿ETB 1? ¿La vasca? ¡Entonces no hay problema alguno!”. Gure galai gaztearen emaztea ez da, antza, gure ikusle leial. Algaraka utzi gintuen aitonak.

Ertzaintzak, Xaporra babestu beharraren beharrez, lanean ari zen kazetari bat jipoitu zuen, ez si eta ez no. “Esto hacemos con la prensa”. Eta horrek ere beldurra ematen du.

Bi ordu emango ditu etxekoekin eta senideekin, 17:00etatik 19:00etara, berriro bueltan eramango duten arte. Xaporrari babesa emateko eta maitasuna adierazteko dozenaka lagun bildu dira Zigordia kalean, presoaren etxe atarian, 18:45ak alderako. Espainiako Polizia Autonomikoa ere bertan da.

Prentsa akreditazioa dugun bi lagun gaude inguruan: argazki agentzia batekoa lehena eta euskarazko egunkari batekoa bigarrena. Egoera hartzen ari den neurria eta duen interes informatiboa ikusita, lanerako ordua da. “Hik argazkiak eta nik bideoak? Ala alderantziz?”. “Berdin zaidak”, eta azkenean bideoak grabatzekotan geratu naiz.

19:00ak hurbiltzen eta herritarrak gehitzen joan ahala hasi dira urduritzen ertzainak: atzera egiteko, hor geratzeko, hemendik ez pasatzeko, eta zakar hasi dira jendeari bultzaka. Jendea, berriz, ertzainei lasai egoteko eskatzen. Kamara piztu dut. Rec. Grabatzen.

Berehala etorri zait bat, eta bultza egin nau. Atzera egiteko. Prentsarako ari naizela esan diot, akreditazioa erakutsiz. Bale, ados, baina jende artera sartu behar dudala, eta akreditazioa zintzilik eraman. Zintzilik? Einnnn? Ezetz, ezetz…

Ez dago esan beharrik ere, noski, baina hau guztia betiko moduan: herritarrak euskaraz eta ertzainak erdaraz.

Ordua heldu da, giroa bero dago, baina herritarrek kantari erantzun dute, Haritz eskuburdinak jantzita etxetik atera eta auto batean sartu duten arte, dozenaka lagunen animo eta babes oihuen artean [bideoa, hemen]. Gaur maitasunaren eguna omen da.

Ertzaintzaren furgonetek inguratuta doa Xaporra daramaten autoa, Salegi kalean barrena, eta espaloiaren bi aldeetan, autoaren parean korrika, aurrerantz, zenbait ertzain. Segundo laurden batean memoriak atzera egin dit, orduan gose greba luzean zegoen Iñaki de Juana presoa Donostiako Ospitalera ekarri zuten egunera. Eszena oso antzekoa da: presoa daramaten ibilgailua Ertzaintzaren furgonetek inguratuta, eta ertzainak ondoan korrika, film yankeetan bezala. Donostia Ospitaleko egun hartan berria.info webgunerako grabatu nituen bideoez akordatu, antzeko zerbait egitea okurritu, eta bi aldiz pentsatu gabe presoa daramaten autoaren atzetik korrika hasi naiz. Auto barrutik Xaporra begira dagoela ohartu, eta ezin izan diot irribarre egiteko, autora hurbiltzeko, ukabila erakusteko eta animoak emateko tentazioari eutsi. Hiruzpalau segundo eskas izan dira.

Une horretan, ohartzerako, atzetik heldu nau norbaitek, lepotik, eta denda bateko erakusleihoaren aurka bultzatu. Ertzain bat da, aurpegia estalita eta peloteroarekin. Lasaitzeko eskatu diot, kazetaria naizela, eta akreditazioa ateratzea otu zait, bigarren ertzain bat ere inguratu den segundo bakar horretan. Erantzuna, antologikoa: “Prensa? ¡Esto es lo que le hacemos a la prensa!”, eta porrazoa eman dit izterrean. Gogor. “Ei, ei, ostia, lasai…”. Berdin dio, ez didate hitz egiten ere utzi. Beste kolpe bat dator, amorru guztia porra batean bilduta. Aurpegia babesteko besoa jaso dut, eta… ostia, hau mina! Eskumuturreko hezurra hautsi didate, eta badoaz.

Baina Argazki Press agentziako argazkilari batek grabatutako bideoan geratu da guztia.

Makilkadak from irudion on Vimeo.

Gerokoa, sare sozialetan ere kontatu nuen gainetik atzo bertan: mina, eskua mugitu ezinik, anbulatorioa, familia medikua, erradiografiak, erresidentzia, traumatologia, eta azkenean diagnostikoa eta ondorioa: eskumuturra hautsita, hilabete baterako igeltsua, eta hiru asterako baja lanean.

Familia medikuak atzo larrialdietako traumatologoek idatzitakoa ikusita, gaur egin dit epaitegirako partea, eraso baten ondoren ezinbestean egin behar dutelako:

· Dolor e impotencia funcional en brazo izquierdo.
· Dolor en muslo izquierdo, un hematoma en región posterior.
· En la RX fractura diafisaria de cubito izquierdo.
· Inmovilización con yeso anteobraquiopalmar.

Esto es lo que le hacemos a la prensa…

Xaporrak bi ordu egin ditu etxekoekin eta senideekin, eta heldu denean zein berriro bueltan eraman dutenean zarauztarren babesa eta maitasuna jaso du etxe atarian.

Espainiako Polizia Autonomikoak, oraindik ere zakur amorratuen antzera ibiltzen ez duela ahaztu erakutsi du berriro Zarautzen, bildutakoen artean porrazoka. Nik bi jaso ditut, izterrean eta eskumuturrean, baina merezi izan du: autoaren leihotik bertatik bertara Xaporra agurtzea, maitasunez betetako musuak bidaltzea eta haren irribarrea bueltan jasotzea ezin ederragoa izan da.

[ Haritz, Ekhi eta Oiartz. Argazkia: @JoaquinFerrera ]

MAITE HAUGU, XAPORRA!!!

BONUS TRACK:

Espainiako Polizia Autonomikoak egurra eman zidan momentua ere filmatu zuen Argazki Press agentziako Gorka Rubiok bideo honetan.

Makilkadak from irudion on Vimeo.

(argazkia: andoain, martin ugalde kultur parkea, gaur eguerdian)

Oheratu eta loak hartu aurretik gehien irakurri diogunetako bat izango da.

Pasa den igandean, amak lana zuenez eta arratsalde osoan euriak atertu ez zuenez, aitarekin Izei txikia bideo bihurtzera animatu zen. Gustura aritu ginen, ondo pasatu genuen, eta hau da emaitza.

Etxekoak ezustean harrapatu gaitu bideoa sarean izaten ari den oihartzunak.
· Sustatu: Izei txikia.
· Hizkuntza Indartzeko Programa eta Kultura Arteko Hezkuntza: Izei txikia ipuina.

Hamabostean behin, igandetan, euskarazko dokumentalak eta filmak emango ditugu Sanz Enea kultur etxeko sotoan. Euskaraz sortutako dokumentalak eta filmak edo euskarazko azpidatziak dituztenak izango dira guztiak. Sarrera doan izango da.

Euskal Herriko kultur etxe, areto, elkarte, erakunde eta gainerakoentzat udazkenean abiarazi ziren bi ekimenekin Zarauzko Udalak abiarazitako elkarlanaren ondorioa da Zinemapean. Izan ere, Argia emanaldiak eta Filmazpit egitasmoak dira ekimen berri honen ardatza.

ARGIA DOKUMENTALAK

ARGIA emanaldiak ekimena abiarazi zuen Argiak azaroan. Horren baitan, hilero dokumental bat eskaintzen dute euskaraz edo euskarazko azpitituluekin, dokumentala eman nahi duten elkarte, kultur etxe, taberna, gaztetxe edo interesa duten guztientzat, erabat doan. “Helburua Euskal Herri osoan kalitatezko lanak zabaltzea eta euskarazko ekimenen inguruko bilguneak bultzatzea da. Proiektua irekia da eta herritarren parte-hartzea ezinbestekoa da” nabarmendu zuten ekimenaren aurkezpenean.

Hilabete bakoitzean emango diren dokumentalak Argiak zehazten ditu, eta dokumental hori bera ematen da ekimenean parte hartzen duten herri guztietan. Hilabete bakoitzean, beraz, elkarte, kultur etxe, zine-klub, taberna edo gaztetxe guztiek lan bera emitituko dute, “horrela lan bakoitzari ahalik eta zabalpenik handiena eta bateratuena eman asmoz”.

Zarauzko kasuan, Udaleko Kultura eta Hezkuntza sailek heldu diote amuari, eta hilero emango da dokumental horietako bat, Sanz Eneako sotoan.

· informazio osatuagoa: argia.com/albistea/argia-emanaldiak-antolatzen-lagundu-nahi-diguzu

FILMAZPIT

Filmazpit Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren Euskara Sustatzeko Zuzendaritzak finantzatutako ekimena da, pasa den abenduan aurkeztu zena. Zinema zabaltzea du helburu, eta Donostiako Zinemaldia, Euskadiko Filmategia eta Tabakalerarekin batera, Donostia Kulturak kudeatzen du.

Ekimen honen baitan, filmazpit.eu webguneak garrantzi handia du. Filmazpit ekimenaren barruan dauden filmen katalogoa eta doako erabilerarako sortuko diren euskarazko azpidatzi guztiak daude bertan, kultur teknikari, erakunde edo norbanakoei artxiboak deskargatzeko aukera eskainiz eta, horrenbestez, irabazi asmorik gabeko proiekzioak antolatu ahal izango dira. Filmazpit ekimeneko informazio osoa aurkitzeaz gain, azken urteotako zinemaldietan euskarazko azpitituluekin emandako filmen azpitituluak ere lortu daitezke webgunean.

Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren hitzetan, “lehentasunezko ildoa da euskarazko kultura kontsumoa indartzea, euskal kultura industria, ekoizle eta sortzaileekiko ikuspegi askatzaile batetik”. Ildo horretan, Donostiako Nazioarteko Zinemaldiko Zabaltegi Perlas saileko eta Atzera Begirako saileko hainbat film euskaraz azpidatzi ziren, eta horren atzetik beste hainbat proiektu sortzen joan dira. Oraintsu, berriz, Filmazpit abiarazi dute, “etorkizunean ere jarraipena izateko bokazioz jaio den programa”. “Euskara sustatzeko konpromisoaren baitan, zinemaren inguruan izan daitezkeen proiektu berriek ere gure laguntza eta babesa jasoko dute”, nabarmendu zuen Lurdes Auzmendi Hizkuntza Politikarako sailburuordeak ekimenaren aurkezpenean. Ildo horretan kokatzen da Zarauzko Udalaren eta Filmazpiten arteko elkarlana.

· informazio osatuagoa, hemen: filmazpit.eu · Zer da Filmazpit?

LEHEN EMANALDIA: OROITARRIA

Pertsona edo gertaera gogoangarri baten oroigarri egiten den arkitektura edo eskultura lana. Germanen oroitarria, poliziak 1978ko Sanferminetan German hil zuten lekuan da. Botereak ahaztarazi nahi dizkigun pertsona, gertakariak eta zenbait erabaki politiko ekartzen ditu gogora. Gertakaera itzel horiek izan zirenetik 30 urte baino gehiago pasa badira ere, oroitarri honek oraindik egun gobernatzen dutenak gogaitzen ditu.

· Zuzendaria: Rubén Marcilla
· Banatzailea: Eguzki bideoak
· [2008] – 46 min
· Bitartekaritza: Argia emanaldiak.

Igande honetan, urtarrilaren 29an, 18:30ean, Sanz Enea kultur etxeko sotoan.

LEHEN SEI HILABETEOTAKO EGUTEGIA

URTARRILA:
· 29: Oroitarria. Argia Dokumentalak.

OTSAILA:
· 12: Lucio: Argia Dokumentalak.
· 26: Pink Saris. Filmazpit.

MARTXOA:
· 11: Sahara Maraton. Argia Dokumentalak.
· 25: My Neighbor My Killer. Filmazpit.

APIRILA:
· 15: Haizea eta sustraiak. Argia Dokumentalak.
· 29: Paris by Night of the Living Dead. Filmazpit.

MAIATZA:
· 13: Sagarren denbora. Argia Dokumentalak.
· 27: Armadillo. Filmazpit.

EKAINA:
· 10: Anuken egia. Argia Dokumentalak.
· 17: Stake Land. Filmazpit.

Saio guztien ordutegia eta lekua:

· Ordua: 18:30
· Lekua: Sanz Enea kultur etxeko sotoan

Dokumental eta film guztiei buruzko informazioa, sinopsiak eta datu teknikoak:

· argia.com/multimedia/dokumentalak
· http://www.filmazpit.eu/

Gaurko agerraldirako prestatutako prentsa txostena (PDFan):
· Zinemapean-prentsa.

KONTU HONI BURUZKOAK HEDABIDEETAN:
· Zinemapean, euskarazko film eta dokumentalen zikloa (Urola Kostako Hitza, 2012-01-24).
· Filmak eta dokumentalak euskaraz, hamabostean behin, Sanz Enean (El Diario Vasco, 2012-01-25).
· Zinemapean: hamabostean behin doako dokumental eta filmak (gipuzkoangazte.info, 2012-01-25).
· Euskarazko ikus-entzunezkoak doan eskainiko dituzte hamabostean behin (Urola Kostako Hitza, 2012-01-25).
· Hamabostean behin zinea euskaraz ikusteko aukera izango da Zarautzen (Noticias de Gipuzkoa, 2012-01-25).
· Zinemapean, euskarazko film eta dokumentalen zikloa (aldabataria.net, 2012-01-25).

Jesus Mari Olaizola Txiliku idazle zarauztarra izango da gonbidatua, udazkenean aurkeztu zuen Bizien gaubeilan liburuaz solasean aritzeko. Nagore Etxabe izango du ondoan galderak egiten, bidaide eta aurkezle lanean.

· Eguna: urtarrilak 18, asteazkena.
· Lekua: Zarautz. Sanz Enea kultur etxeko sotoan.
· Ordua: 19:00etan
· Bidaidea: Nagore Etxabe
· Antolatzailea: Zarauzko Udala, Kultura Saila.

JESUS MARI OLAIZOLA ‘TXILIKU’

[argazkia: zarautz.hitza.info]

Jesus Mari Olaizola Lazkanok (Zarautz, 1951) literaturaren alorrean, haur eta gazteentzat idatzi izan du batik bat, eta bibliografia oparoa du alor horretan, baina helduentzako ipuin eta narrazioak ere argitaratu ditu.

Ahozko literaturaren miresle, hainbat altxorren bila ibiltzea atsegin zaio: igarkizunak, kantu eta esaera zaharrak, jolaserako erretolikak, ahokorapiloak… 1994. urtean Koldo Mitxelena saria irabazi zuen, igarkizunen gaineko lan bategatik eta 2000. urtean Axa mixa zilarra liburua argitaratu zuen gai bertsua jorratuz.

Haur eta Gazte Literatura sailean Euskadi saria irabazi zuen 2004an, Osaba Bin Floren liburuarekin.

· Iturria: idazleak.org
· Txilikuren biografia zehatzagoa, hemen.
· Txilikuren bibliografia osoa, berriz, hemen.

BIZIEN GAUBEILAN

Gaur egun oraindik ipuinak kontatzen direla, batez ere umeei, eta tradiziozkoak izan litezkeela uste du Txilikuk. Baina egun ahozko literatura beste era batera egiten dela uste du, istorioak kontatzen dituzten kantuen bidez, edo hor zehar dabiltzan legenda urbanoen bidez. «Horiek guztiak ikusi beharko genituzke, eta geure euskarazko literaturan sartzen joan». Horixe egin du berak, eta 23 istorio bildu ditu Bizien gaubeilan (Elkar, 2011) lan berrian.

«Gertatzen edo kontatzen diren gauzez» dihardu liburuak, idazlearen hitzetan. «Ez dut esango ipuinak direnik; badu ipuinaren kutsu bat, badu kondaira eta mitologiako zenbait kontakizunena ere». Askotariko istorioak bildu ditu. «Ipuin antz handiagoa dute batzuek, eta beste batzuk gehiago hurbiltzen dira istorio laburretara, pasadizoen tankerako kontuetara, narrazio txikietara».

· Testua: Ainhoa Sarasola, Berria.

LIBURU HONI BURUZKO INFORMAZIO GEHIAGO:
· Lagunartean kontatzeko modukoak (Berria, 2011-10-01)
· Ahoz-aho zabaltzeko ipuinak aurkeztu ditu Txilikuk ‘Bizien Gaubeilan’ (Noticias de Gipuzkoa, 2011-10-01).
· ‘Bizien gaubeilan’ liburua aurkeztu du gaur Jesus Mari Olaizola Txilikuk (Urola Kostako Hitza, 2011-09-30).

Euskarazko haur literaturako liburuak ilustratzen ibilbide oparoa bezain ederra du Odriozolak, irakurleon gozamenerako. Mariasun Landaren Ahatetxoa eta sahats negartia (1997), Txilikuren Axa Mixa Zilarra (2000) edo Osaba Bin Floren (2003), Patxi Zubizarretaren Usoa bildumako liburuak (2002-2003) eta Juan Kruz Igerabideren Amilami (2008) ilustratu ditu, beste askoren artean. 2009an Ilustrazioko Euskadi Saria ere jaso zuen, Aplastamiento de las gotas lanarekin.

Galtzagorri elkartearen webgunean irakur eta ikus daiteke Odriozolaren bibliografia eta biografia osatua.

[ irudia: Elena Odriozola · galtzagorri.org ]

Elena Odriozolaren lana eta magia ezagutarazteko bideo ederra egin zuten iaz Debolex etxeko Asier Urbietak eta Iker Treviñok. ETB3ko Orain saioetako bat izan zen. Hemen duzue ikusgai.

· Erakusketa: Elena Odriozola, ilustrazioak.
· Lekua: Sanz Enea kultur etxea, Zarautz.
· Data: urtarrilaren 17tik martxoaren 18ra.
· Ordutegia: 18:00etatik 20:00etara, egunero.
· Antolatzailea: Zarauzko Udala, Kultura Saila.

Zarauzko Udaleko Kultura Sailak erakusketa honi buruz prestatu duen argitalpena PDF formatuan eskuratu nahi izanez gero, berriz, egin klik irudiaren gainean.

Erakusketaren inaugurazio ekitaldian izango da gaur Elena Odriozola, 19:00etan, Sanz Enean.

Gonbidatuta zaudete!

Ezinbestean, Txillardegiz akordatu naiz.