Sorgin-ehiza, Ziburutik Zugarramurdira

8 11 2012

Azaroaren 8a, Euskal Herriaren historian gorriz markatuta geratu den data da. Gorriz eta beltzez. Suaren eta kearen kolorearekin. Izan ere, duela 402 urte, 1610eko azaroaren 8an, Zugarramurdi eta inguruetako hainbat emakume erre zituzten Logroñon, sorginak izatea leporatuta.

Urtebete lehenago hasi zen kontua, Ziburun. Pierre de Lancre inkisidorearen aginduz, 1609an epaiketa erraldoiak egin zituzten Lapurdiko hainbat herritan. Sorgin ehiza egundokoa izan zen, euskaldun gehienak sorginak zirela iritzita. Ziburun atxilotu zuten Maria Ximeldegik torturapean esan zuenez, 1508ko abenduan Lapurdiko kostaldetik Zugarramurdira iritsi zen. Han ezagututako hainbat lagunekin, gero, Ziburun akelarreak egin zituztela eta hondartzako batzarretara deabrua joaten zela eta bertan ongi pasatzen zutela aitortu omen zuen.

Torturapean atera zizkioten Zugarramurdin ezagututako emakumeen izenak, eta horrela 1609an Lapurdi osora hedatu zen sorgin ehiza gaur egungo Xareta eta Baztan ingurura zabaldu zen. Horren baitan Espainiako Inkisizioak abiarazitako Zugarramurdiko sorginkeria prozesuari buruzko kontuak, zehatz bezain ederki azalduta daude euskarazko wikipediaren artikulu honetan:

· Zugarramurdiko sorginkeria prozesua.

Bertan ageri dira testuingurua, salaketak, epaiketaren nondik norakoak, salatuen izenak, zigorrak, eta gertakari haiek euskal mitologian utzi duten aztarnari buruzko kontuak.

Euskarazko wikipedian bertan, sorginei buruzko artikulura jotzen badugu, sorgin-ehizei eta hauen aurkako prozesuei, sorginei buruzko kondairei eta Euskal Herrian sorginekin zerikusia duten lekuei buruzko informazio zehatza ere irakurri ahal izango dugu, hemen:

· Sorginak.

Gaur gauean, duela 402 urte Logroñon erre zituzten emakume haiek gogoratuz, gai honi buruz ariko gara Gazteako Akabo bakea! irratsaioan astero zabaltzen dugun ate ilunean.

Gai honi buruzko solasaldia, Gazteako Akabo bakea! irratsaioak ostegunero ate ilunari zabaltzen dion tartean (2012-11-08):
· Zugarramurdi eta Sorgin Ehiza, Gari Berasaluzeren eskutik (eitb.com > Gaztea, 2012-11-08).
· Zugarramurdi eta sorgin ehiza, Ate Ilunaren tartean (audioa entzungai. Akabo Bakea! Gaztea, 2012-11-08).

Gai honekin zerikusia duten kanpo loturak:
· Zugarramurdiko sorginkeria prozesua (wikipedia).
· Sorginak (wikipedia).
· Sorgin garaia Euskal Herrian</a(Euskonews Gaztea, 106. zenbakia).
· Sorgin ehizak (Berria egunkaria, 2005-11-23).
· Zugarramurdi, el pueblo de las brujas (Francisco Contreras Gil).


Ekintzak

Information

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s




%d bloggers like this: