Sembrant llibres que porten un nou món. Mundu berria dakarten liburuak ereiten

1 04 2016

Obrint Pas taldeko Xavi Sarriaren Totes les cançons parlen de tu liburua argitaratu zuenean ezagutu nuen Sembra Llibres argitaletxea, eta ordudanik arretaz jarraitu dut pasioz eta mimoz egiten duten lana.

Azken hilabeteotan, ordea, arreta lilura bihurtu zait, Feliu Venturaren Com un record d’infantesa eta Roc Casagranen L’amor fora de mapa irakurrita.

Lagunak bisitatzeko sakabanaketaren errepideetan ehunka eta ehunka kilometro egitera behartuta, Alacant barrualdean barrena egindako bidaientzat soinu banda bilatzen hasita arkitu nuen noizbait Feliu Venturaren Alacant -per interior- ederra, eta harrezkero Xativako musikariak egindako bidea sakonago ezagutzeko eta gozatzeko aukera izan dut.

2014an, herrien elkartasuna, festa eta kultura uztartuz, eta Kataluniako prozesuari keinu konplizea eginez, Falcons de Vilafranca taldearen falcon edo casteller erakustaldiarekin batera, Feliu Venturaren kontzertua antolatu zuen Zarauzko Udalak, abuztuko jaietan.

feliu-zarautz

Egun hartan ezagutu nituen pertsonalki Feliu Ventura bera, eta haren taldeko musikariak. Tartean, baita bere ibilbide luzean ezinbesteko bidelaguna izan duen Borja Penalba ere. Jende ona.

Pasa den udazkenean Sembra Llibres argitaletxeak Feliu Venturaren lehen eleberria iragarri zuenean, beraz, irrikaz itxoin nuen argitalpena, eta azaroan gustura irakurri nuen Com un record d’infantesa (Haurtzaroko oroitzapen bat bezala).

Txileko diktadurako kontuak, oroimen historikoa eta gaur egungo Herrialde Katalanak uztartzen dituen istorioan barrena, Ovidi Montllorren disko bat da hariari eusten diona. Liburu on eta atsegin bat ez ezik, beraz, Kataluniako musikan eta kulturan erreferentea den norbait ezagutzeko ere aukera eman zidan Feliuren liburuak: Ovidi Montllor, musikari, aktore eta poeta.

Hemen ‘Com un record d’infantesa’ liburuaren booktrailerra:

Hemen, berriz, Ovidi Montllor, Oriol Soleren rola jokatuz Segoviako ihesa (Imanol Uribe, 1981) filmean.

Azken batean, liburu batek orrialdez orrialde mundua ikusteko leiho berriak zabaltzen dizkizunean, bizitza edertzen eta aberasten dizun liburu horietakoa dela ohartzen zara. Horixe gertatu zitzaidan udazkenean Feliu Venturaren lehen nobelarekin, ezezagunak zitzaizkidan erreferentzia kultural ugari aurkituta.

Antzekoa gertatu zait Sembra Llibres argitaletxeak otsailean plazaratu zuen eta Herrialde Katalanetan saldu eta saldu ari den Roc Casagranen L’amor fora de mapa liburuarekin ere. Sorgindu egin nau, eta hainbat leiho berri zabaldu dizkit, idazle eta musikari berriak erakutsita.

Liburuaren nondik norakoa ederki laburtu du Raquel Andres kazetariak egunotan argitaratu duen iruzkinean:

“La generació que es mou entre els 30 i els 40 anys afronta el present i el futur amb molta incertesa. Planificar la vida a mitjà termini se’ls fa molt difícil, ja que és molt complicat trobar un treball estable o que garantisca uns ingressos mínims. I quant a les relacions sentimentals, els models apresos de mares i mares ja no els serveixen. Com moure’s, doncs, en aquest territori incert? Amb L’amor fora de mapa (Sembra Llibres), Roc Casagran (Sabadell, 1980) ens fa una proposta: trencar amb les convencions socials per a construir un món nou i pròxim on puguem ser realment feliços”.

Gazte izateari uko egin nahi ez diogun helduon muga horietan barrena, eguneroko bizimodua aurrera ateratzeko zailtasunak eta bikote harremanen inguruko kontraesanen ispilu guztiak erakusten dizkigu Roc Casagranek nobela eder honetan, gure burua behin eta berriro Llull izeneko protagonistan ikusteraino. Llull, gainera, poemak idaztea gustukoa duen ero horietakoa da, eta poema horietako batzuk ere ageri dira eleberrian barrena.

Poema horietako 14 hartu, abesti bihurtu, eta liburuko zenbait pasarterekin batera, disko ere bihurtu dute Mireia Vivesek eta lehen aipatutako Borja Penalba musikariak. Herrialde Katalanetan argitaratzen den Ara egunkariak, zehazki, pasa den asteburuan eskaini eta banatu zuen diskoa, egunkariarekin batera.

Hemen, Roc Casagran idazlea bera, Mireia Vives, Borja Penalba eta David Fernandezekin diskoaz eta liburuaz solasean.

Argitaratu eta bi hilabete eskasera, liburu bat eta disko bat baino askoz gehiago bihurtu da dagoeneko L’amor fora de mapa ederra. Erantzunak aurkitu ezinik dabilen belaunaldi baten erretratua izateaz gain, Herrialde Katalanetan hainbat esparru elkartu dituen proiektu kulturala ere bada. Liburu batetik abiatuta, zerbait aldatzeko esperantzan sinesten duen jendearen ekarpena. Kulturan ere, Herrialde Katalanetako lagunak ikasgai ederra ematen ari zaizkigu. Batez ere Sembra Llibres argitaletxeko lagunak. Mundu berria dakarten liburuak ereiten ari dira. Sembrant llibres que porten un nou món.

L’amor fora de mapa. Mireia Vives eta Borja Penalba

Diskoa sarean ere entzun daiteke, on-line, esteka honetan edo beheko irudiaren gainean klik eginda.

Gai honi buruzko informazio osagarria:
· Sembra Llibres argitaletxearen webgunea: sembrallibres.com
· Feliu Ventura: Com un record d’infantesa. Liburuari buruzko informazioa.
· Feliu Venturaren webgunea: feliuventura.cat
· Smoking Souls: Alacant -per interior-. Smoking Souls taldearen bertsio ederra eta bideoklipa.
· Ovidi Montllor.
· Roc Casagranen webgunea: roccasagran.cat
· Per a la generació de la incertesa (L’amor fora de mapa liburuaren iruzkina. Raquel Andres, La Vanguardia, 2016-03-29).
· Roc Casagran.
· Emporta’t el CD ‘L’amor fora de mapa’, de Mireia Vives i Borja Penalba (promo.ara.cat).
· Mireia Vives i Borja Penalba: L’amor fora de mapa (mesdemil.bandcamp.com).

 





Elkartasunaren sugarrak

6 03 2016

Free Otegi Free Them All ekimenak atzo Anoetako belodromorako zenbait laguni elkartasunaren inguruan zerbait sortzeko eskatu zigunean, Arnaldok asteartean Elgoibarren aipatu zituenez gogoratu nintzen: urte askoan espetxe batetik bestera ibili diren eta dabiltzan senide horiez, sakabanaketaren errepideetan ezagututako guztiez, eta bereziki Emilia de la Bodegaz eta Blanca Anteparaz.

Argiak eta elkartasuna ziren nabarmendu beharreko elementuak, eta Elkartasunaren sugarrak izeneko testu hau helarazi nien. Beñat Gaztelumendirena da, berriz, beste hau: Argia. Azkenean, antolatzaileek biak uztartu eta Elkartasunaren argiak izenekoa irakurri zuen Ines Osinaga musikariak.

argiak-belodromoa1

ELKARTASUNAREN SUGARRAK

Arnaldo: guk ere bihotzean daramatzagu, urteak joan eta urteak etorri, astez aste, espetxe batetik bestera, bisita batetik bestera, etxekoentzat poltsa prestatzen aritzen diren senide horiek guztiak. Presoek eta erbesteratuek oroitzen dituztenean, mahaia bostentzat iminita sukaldean egoten diren ama horiek guztiak, aulkian eseri eta leihotik begira.

Sukaldeko epeltasuna ziega urrunetara eramateko ahaleginari urtez urte eutsi dioten ehunka euskal herritar ezagutu ditugu, belaunaldiz belaunaldi elkartasunaren, samurtasunaren eta maitasunaren sua ziega hotzetaraino helarazi nahian. Ezin ditugu guztiak gogoratu. Baina guztien izenean, euskal presoek eta hauen senideek hainbeste maite zuten Emilia de la Bodegaz akordatzen gara gaur. Amama Emiliaz.

Ceutako espetxeko euskal presoek eman zioten kargua aspaldi. Emiliak ederki zekien zer den garrantzitsuena preso batentzat: bakarrik ez egotea, bakarrik ez sentitzea. Horregatik, Bilboko bere etxetik zaintzen eta mimatzen zituen euskal presoak, bihotza sutan duten amamen maitasunarekin. Galtzerdiak egiten zizkien. Argazkiak, liburuak eta postalak bidaltzen. Agendak josi. Gominolazko lepokoak egin. Gutunak idatzi. Telefonoz deitu. Osasunez makal zebilen arren, azken unera arte, galtzerdiak josten eta samurtasuna idazten segitu zuen, sukaldeko kandelen epeltasuna euskal presoei helaraziz. 95 urterekin hil zen, duela zortzi urte. Emiliaren heriotza galera mingotsa izan zen presoentzat, Blanca Antepararena eta beste hainbat amama eta seniderena bezala. Baina kandela bat itzali arren, maitasunarekin eta elkartasunarekin amaituko duen negurik ez du ezagutu oraindik herri honek.


[ Emilia de la Bodega. Amama Emilia euskal presoentzat].


[ Blanca Antepara, Josu eta Iñaki Ormaetxearen ama].

Emiliaren sua ez da itzali. Areago: edonon sumatzen dute euskal presoen senide eta lagunek. Baita espero ez den lekuetan ere. Sakabanaketaren errepide urrunenetan. Kilometro guztiak eginda ere, askotan, oraindik orduak geratzen dira bisita hasteko, eta senideek taberna bakartiren batean bilatu ohi dute babesa. Desordutan askotan. Eta atera hurbildu orduko, miraria: taberna zabalik, eta epel, norbaitek, euskal presoen amamak, gurasoak, bikoteak edo seme-alabak iristen direnerako, sua aldez aurretik piztuta. Humanitate izpi bat. Elkartasun isila. Andaluzian, Gaztela zabalean, Vallekasen, Extremaduran, Galizian eta beste hainbat lekutan, askotan ageri da langileren bat, tabernariren bat, irribarre batekin dena esaten duena. Samurtasunaren sugarra elkartasunez pizten duena.

Sugar horietako bakoitza harresien barruraino eramaten dute senideek eta lagunek. Sugar horietako bakoitzak eragotzi egiten du, amama Emiliak egiten zuen moduan, presoa bakarrik sentitzea. Eta sugar horietako bakoitza azken kartzelaraino helduko da piztuta mantentzen dugun bitartean. Inoiz baino gehiago, beraz, sugarrak pizteko ordua da. Samurtasunez. Elkartasunez. Maitasunez. Ilunpera kondenatu nahi gintuztenen aurrean, egin irri, eta argitu dezagun… gaur belodromoa, eta bihar Euskal Herria, azken ziegaraino iritsi dadin elkartasunaren sugarra.

argiak-belodromoa

Gai honi buruzko informazio osagarria:
· Errepresioa Euskal Herrian. 2008. Urtekaria (Amnistiaren Aldeko Mugimendua, 2008).
· Emilia de la Bodega, presoen amama, hil da (Branka, 2009-01-26).
· Blanca Antepara. El ejemplo vivo de que los presos nunca han estado ni estarán solos (Ramon Sola. Gara, 2012-01-12).

[Oharra: Elkartasunaren sugarrak testu honek, Amnistiaren Aldeko Mugimenduak 2008an argitaratutako Errepresioa Euskal Herrian (2008) urtekarirako idatzi nuen Amama Emiliaren familia (hemen PDFan) artikulu luzeagoa du oinarri].

 

 





zubiak eta zubideak

25 02 2016

Info7 irratiko Talaiatik saiorako hilabete honetako kolaborazioa.
(irudiaren gainean klik eginda entzun daiteke testua).

zubideak

Lan kontuengatik, euskalgintzako eragile nabarmen batek deitutako bileran izan naiz aste honetan. Helburua, udaberrian egin nahi den gogoeta zabal baten lehen oinarriak zehaztea, euskararen, aniztasunaren eta bizikidetzaren inguruan.

            Irakurketa interesgarria iruditu zitzaidan antolatzaileek sarreran egindakoa: 70eko hamarkadan bizimodu hobearen bila batez ere Espainiako lurraldeetatik gurera heldutako langileak ez ziren iritsi euskara, hainbat arrazoi tarteko. Besteak beste, guk ere ez genuen asmatu haiek euskarara erakartzen, eta kasu askotan oraindik ere irauten duen amildegia zabaldu zen. Orain, heltzen ari diren eta azken urteotan heldu diren euskal herritar berriekin, ezin dugu akatsa errepikatu, eta euskarara erakarri behar ditugu.

            Nolabait, beraz, hori zen askatu beharreko galdera eta korapiloa: “nola lortu euskara amildegi izatetik zubi izatera pasatzea?”. Eskertzekoa den borondaterik onenarekin, horrelako zerbaiti erantzuteko gogoeta zabalaren beharra ikusten dute antolatzaileek. Baina ezin izan nuen isildu. Tranpa arriskutsua baita galdera. Kolonizatuaren ikuspegi apaletik egindakoa. Ikasten den hizkuntza bakoitza da zubia. Ikasten ez den hizkuntza bakoitza da amildegia. Beti. Euskara, beraz, berez, bere horretan, zubia da, ez amildegia. Ez dago, beraz, amildegi izatetik zubi izatera igaro beharrik, dagoeneko zubi baita.

            Aldatu beharrekoa beste zerbait da. Ideologikoki, besterik zabaltzen baita boteregune eta hedabide zehatzetatik, irakurketa interesatua eginez eta euskara amildegia dela esanez, horrela ez denean. Aldatu beharrekoa eta hausnartu beharrekoa, beraz, beste zerbait da: nola ulerrarazi eta nola erakarri  euskarara, hizkuntza bat amildegi izan daitekeela sinesten duen edonor?

            Bitartean, euskara ez dakien euskal herritar bakar bat dagoen bitartean, nekez izango dugu zoru komunik euskaldunontzat. Aniztasuna eta bizikidetza bermatzeko modu bakarra baitago: edonon eta edonorekin euskaraz bizitzeko eskubidea bermatzea euskaldunoi. Eta horretarako, bide eta zubide bakarra dago: euskal herritar guztiak euskalduntzea.





Izuen gordelekuetan barrena (edo nola desagertzen diren 10.000 haur)

5 02 2016

Info7 irratiko Talaiatik atalerako hilabete honetan prestatutako kolaborazioa.
Irudiaren gainean klik eginda entzun daiteke audioa.

10

Testua, berriz, hemen bere horretan, eta testuaren amaieran, gaiari buruzko hainbat esteka, testuan aipatzen den gai lazgarriaren osagarri.

 

Izuen gordelekuetan barrena (edo nola desagertzen dira 10.000 haur?)

Sentitzen dut, baina gaur izua eragiten duen gaiari helduko diot, hau ere errealitatearen ertz zorrotza delakoan, hedabideetan alde batera utzi eta apenas hitz egiten den arren honelakoez.

Pentsa zer den 17 hilabeteko haurra leihotik botatzea. Hitzik gabe geratzen gara. Amorrazita. Sinetsi ezinda. Beldurra ematen du.

Bada, pentsa zer den Europaren bihotzean, Save The Children elkarteak salatu berri duen bezala, azken hilabeteotan 10.000 haur desagertu direla jakitea. Haurren trafikoan aritzen diren erakunde kriminal berriak eta sofistikatuak atzeman dituztela aitortu du Europako poliziak. Horietako asko, gainera, haurrak eta sexua uztartzen dituzten sare ankerrak dira. Izua.

Sexua, tortura, eta heriotza plazer iturri duten sadikoen gutiziek estatuak mugitzen dituzte. Noizbehinka, izozmendiaren punta agertzen da, eta benetako terrorea sentitzen dugu. Baina ez gara azpian dagoenez aritzen. Bai, hotzikara ematen du honek guztiak. Baina guk beste aldera begiratzeak edo guk honetaz ez hitz egiteak ez du esan nahi existitzen ez denik.

Paranoikoak edo konspiranoikoak garela esango digute. Eta gaztelerazko hirugarren edo laugarren milenioak, edo euskarazko ate ilunak zabalduta soilik ageri direla horrelakoak. Misteriozaleen frikikeriak direla. Bilderberg kluba eta antzekoak bezala. Baina ez da horrela. Datorren urtean, esaterako, 25 urte beteko dira Herrialde Katalanak, Espainia eta Europa osoa asaldatu zituen kasu batetik: Alcasserren 14 urteko hiru neskato bahitu, torturatu, bortxatu, basatiki hil, eta lurperatu zituztenetik. Ikerketaren kirats ustelarekin nazkatuta, egia kontatzeari ekin zion Espainiako polizia batek hildako hiru neska haietako baten aitari. Eta hau, kazetari baten laguntzaz, haria tiraka hasi zen, polizia hark pasatutako informazio guztiarekin. Liburua argitaratu orduko, Espainiako Auzitegi Gorenak debekatu egin zuen banaketa. Kazetari hura bota egin zuten lantoki zuen telebistatik, eta isiltasuna gailendu da, salbuespen bakanak kenduta. Haurrak taldean bortxatu eta hiltzen zituen boteretsuen isilpeko sarea zen isildu nahi zen arrastoa. Estatuaren oso goi mailako estoldetan ezkutatzen zena. Poliziak oso argi adierazi zuen, Gonzalez, Barrionuevo eta Corcuera arduratu zirela ikerketaren hariez, epaileak, poliziak eta iritzi publikoak beste alde batera begira zezaten.

Ohiko politikaz hitz egiten dugu, eta estatuen estoldak aipatzen ditugunean, isilpeko akordio ekonomikoak, gerra zikina, ustelkeria eta antzekoak ditugu hizpide beti, baina ez gara ohartzen, oinarrian, beti, askoz estolda ilunagoak daudela, eta 10.000 haur ere kabitzen direla estolda horietan, imajinatzen ez badugu ere. Pentsatu nahi ez badugu ere zenbateraino eta noraino heltzen den indarkeria matxista eta sadikoa.

Benetako izuen gordelekuak, estatuaren estolda zikinenak, kosta ahala kosta ezkutuan mantentzeko ahalegina. Hori da goi-mailako politika. Beste behin ere, Espainiara begiratu besterik ez dago, eta askoz errazago ulertzen da dena.

Gai honi buruzko hainbat esteka (edo izozmendiaren punta nola ageri den hedabideetan):
· La verdad sobre el asesinato de las niñas de Alcasser (alertadigital.com, 2013-08-14).
· Entrevista a Juan Ignacio Blanco (Dimensión Límite. La Ballena Alegre 06, 2014-01-01).
· Entrevista personal a Juan Ignacio Blanco + su charla ‘La ciencia forense y el crimen de Alcácer (2014-03-01).
· Milenio 3: La noche más oscura (Iker Jimenez eta Milenio 3 irratsaioko lan-taldea, 2013-12-01).
· Ikerketaren kiratsa jasan ezinda, guardia zibil batek hiru hildakoetako baten aitari (Fernando Garciari) filtratutako informazioa.
· ¿Qué pasó en Alcácer hace 20 años? (elbuscadordelaverdad, 2012/11).
· Cómo la élite asesina a niños y niñas: todo está conectado (Crímenes de la Élite, 2014-09-11).
· Espainiako Auzitegi Gorenak 2000-10-30ean debekatu, aleak bahitu eta banatzea eragotzi zuen liburua:
Blanco, Juan Ignacio: Qué pasó en Alcácer (testu osoa, hemen).
Liburua PDFan:
Qué pasó en Alcacer? Juan Ignacio Blanco (PDFan).

140407122103194815

· Red de pedofilia en la cúpula política y económica de EEUU .
La Conspiración del Silencio: 
(Discovery Channel, 1994. AEBetan debekatutako dokumentala).
· La policía británica identifica como pederastas a 76 políticos, 178 famosos y siete deportistas (ABC, 2015-05-20).
· Diputado de Bélgica denuncia una red pederasta de las élites que incluye al primer ministro (2014-02-17).
· Lista de los políticos pederastas de USA: la conexión satanista de las élites que gobiernan el planeta (stopsecrets.com, 2012-05-29).
· Caso Franklin, un escándalo anunciado: los niños, ofrecidos como juguetes a una camarilla de ricos y poderosos (La Hora de Despertar, 2012-10-04).

· 10.000 haur errefuxiatu desagertu dira Europan (eitb.eus, 2016-01-26).
· Europan 10.000 haur migrante desagertu dira (Berria, 2016-02-01).
· 10,000 refugee children are missing, says Europol (The Guardian, 2016-01-30).





“Inork inori oinarrizko eskubiderik ez urratzeko, ofiziala den lurraldean, derrigorrezkoa bilakatu behar du euskarak”

8 10 2015

Info7 irratiko Talaiatik atalerako kolaborazioa (2015-10-07). Hemen entzungai:
· Derrigorrezkoa behar du euskarak.

Info7-talaiatik

[irudiaren gainean klik eginda ere entzun daiteke audioa]

“Inork inori oinarrizko eskubiderik ez urratzeko, ofiziala den lurraldean, derrigorrezkoa bilakatu behar du euskarak, eta horretarako doakoa izan behar du euskalduntzeak”

Larunbatean legealdi berriko lehen batzar nagusia egin zuen Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak Azpeitian. Duela 24 urte herri ekimenetik sortutako erakunde publikoa da UEMA. 73 udal dira bertako kide, eta 200.000 lagunetik gorako lurraldea osatzen dute guztien artean. UEMAren helburua, argia da: Euskal Herria euskalduna. Horretarako, hizkuntza politika ausarta eta aurrerakoia bideratu du bertako kide diren udaletan, hainbat bitarteko eskainiz, bai udalak euskalduntzeko, bai herritarrak motibatzeko eta baita euskarararen arnasguneak diren udalerri euskaldunen eremua sendotzeko eta zabaltzeko ere.

Horrek, noski, azkurea sortzen du hainbat sektoretan. Batetik, euskara bera arriskutzat ikusten dutenengan. Alegia: euskara ondare eta aberastasun gisara ikusi beharrean, Euskal Herriaren izaera bera ere ukatu nahi dutenen artean. Espainiaren baldarkeriaren aurpegirik gordinena da hau, gobernu ordezkariak kamikaze moduan erabilita, ukazioa banderatzat hartu eta helegiteak, salaketak eta auzibideak martxan jartzen dituena udalerri euskaldunen aurka. Errealitate soziologiko, linguistiko eta kultural baten erabateko ukazioa, alegia. Katalunian faktura garestia pasatzen ari zaien hori bera, alegia. Alde ederrean legoke Espainia, askoz koherenteago, lurralde eta hizkuntza horiek ere bere estatua aberasten dutela onartuta, euskara hutsean filmatutako Loreak bezalako pelikulak ondaretzat hartu, eta nazioartean Espainia ordezkatzeko hautatuta. Politika egiteko bi modu dira. Baldarra da lehena. Askoz inteligenteagoa bigarrena.

Espainian ez ezik, etxean ere azkurea sortzen du UEMAren hizkuntza politika ausartak, politika zaharkitu eta epelekin nahikoa dugula uste dutenengan. Euskara hutsean aritzeko hautuak,  herritar guztien eskubideak benetan errespetatzeak –baita euskaldunonak ere–, agerian uzten baitu 1982an euskal erdian onartutako Euskararen Legeak zer-nolako hutsuneak dituen. 33 urte geroago, ez dio gaurko errealitateari erantzuten. Ez ditu euskaldunon hizkuntza eskubideak bermatzen, ez digu aurrera egiteko balio eta, batez ere, ez digu ukazioan tematuta daudenen erasoetatik babesten. Bigarren mailako herritar izaten segitzen dugu. Mila aldiz abestu duguna esan ere lasai esan beharko genuke: “Euskal Herrian euskaraz hitz egiterik ez bada, bota dezagun demokrazia zerri-askara”.

Horren aurrean, udalerri euskaldunak sendotzea, oinarrizko eskubideen defentsan elkarrekin bidea egitea, eta minimoak adostea ezinbestekoa da. Derrigorrezkoa bilakatu behar da euskara ofiziala den lurraldean, herritar guztien eskubideak bermatu nahi baldin badira eta benetan ofiziala izango baldin bada. Euskaldunok bi edo hiru hizkuntza hitz egiten ditugu, inori eskubiderik urratu gabe. Elebakartasuna da inposizio bakarra hemen, eta hori eskubideen esparrura eramanda, bizikidetza kontua ere bihurtzen da. Beraz, inork inori oinarrizko eskubiderik ez urratzeko, ofiziala den lurraldean, derrigorrezkoa bilakatu behar du euskarak, eta horretarako doakoa izan behar du euskalduntzeak.

Hau esateak, edo hau entzuteak, azkurea sortzen du. Bai. Baina herri honek aurrera egitea nahi badugu, guk ere bi aukera ditugu aurrean. Baldarkeria eta inteligentzia. Baldarkeria da 1982an geratzea, eskubideetan oinarritutako hizkuntza politika ausartagoa behar dugula onartu gabe. Inteligenteagoa da eskua luzatu eta bidea elkarrekin egin beharko dugula onartuta, euskararen inguruko oinarrizko zoru-komuna adostea, eta horren gainean lanean hastea. UEMAko zuzendaritza batzorde berriaren asmoa da, lehendakari berriak iragarri duenez. EHBilduko eta EAJko ordezkariek osatzen dute, elkarrekin, independenteekin batera.

Egiten duen lanagatik eta duen helburuagatik, nazio mailako erakunde publiko estrategikoa da UEMA. Eskuin abertzalea eta ezker abertzalea elkarrekin ari dira lanean zuzendaritza batzordean, beste hainbat esparrutarako ere eredu beharko lukeen moduan. Bada zerbait. Noraez orokor honetan, benetako arnasgunea da, eta ez euskararentzat bakarrik.

POST SCRIPTUM:
Benetako ofizialtasuna bermatzeko euskarak derrigorrezkoa behar duela izan, hainbat euskaltzalek esan eta defendatutako kontua da urte askoan. Argia astekariak, esaterako, euskalgintzaren bidegurutzea, etorkizuna eta erronkak izan zituen hizpide apirileko Larrun gehigarrian. Hemen irakurgai: Euskalgintza, berritu ala hil. Bertan ageri dira, esaterako, Kike Amonarrizen hitz hauek: “Euskararen biziraupenetik normalizaziora salto egitea bada helburua, hor arrisku batzuk hartu behar ditugu eta derrigortasuna behar da. Hizkuntz eskubideak bermatzea, erabilera bermatzea, euskara derrigorrezko bilakatzea esparru nagusietan. Batez ere administrazioan eta botereguneetan”.





Lau urteko marrazkia

19 05 2015

EH Bilduk Gipuzkoako ekitaldi nagusia egin zuen pasa den igandean Donostian. Honakoa da bertan irakurri nuen testua, Mattin marrazkilariarekin eta Amaia Aranaga musikariarekin batera.

Bada ipuin eder bat, duela urte asko italieraz idatzitakoa, marrazkilari txinatar bati buruzkoa. Marrazkilari hau benetan abila zen, aparta, eta egun batean enperadoreak karramarro bat marrazteko eskatu zion. Marrazkilariak, horretarako lau urte beharko zituela erantzun zion, eta etxe bat, hainbat zerbitzarirekin.

Lau urteak igaro zirenean, marrazkilariak, sekula ikusi den karramarrorik ederrena aurkeztu zion enperadoreari, koadro batean.


Enperadorea, ordea, bihozkabea eta harroa zen, eta luzeegi iritzi zion karramarroa margotzeko marrazkilariak behar izan zuen denborari. Enperadoreak, bere ezjakintasunean eta handikerian, ez zuen sumatu ere egiten marrazkilariak lau urtean zenbat ahalegin eta proba egin behar izan zituen karramarro hura marrazteko.

Lehen urtean, zirriborroak egin eta egin aritu zen. Aurretik marraztu ziren karramarro baldarrak ikusi, akatsak atzeman, eta zuzendu beharrekoak kalkulatzen.


Lehen zertzeladekin hasi zen ondoren…

Amaiak Mugi txartela egunero erabiltzen du orain. Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzak martxan jarritako tarifa-sistema bateratu berriarekin, lanera heltzeko behar duen garraio publikoa askoz erosoagoa eta merkagoa zaio, eta gustura dago.

Mikel hiriburutik hurbil bizi da, eta kezkatuta zegoen erraustegi toxikoaren kontuarekin. Baina amaitu da aro hura. Orain, Europan eredu bihurtuz, birziklatzearen garaia da, eta lau urtean ia bikoiztu egin da birziklatze tasa. Gainera, Hondakinen Plan berria ekologikoagoa eta askoz merkeagoa da. Arnasa hartu du Mikelek

Maria Antonia duela 46 urte heldu zen gure bazterretara, trenean, maleta batekin eta hiru seme-alabarekin, urte batzuk lehenago senarrak egindako bidaia eta bidea eginez. Gerraren biharamunak, goseak eta bizimodu hobe baten ametsak ekarri zuten. Sukaldean baztertua eta ahaztua sentitu da urte askoan. Aurten, Foru Aldundiak emandako urrezko plaka jaso du, Espainiar Estatuko herrietatik gure artera etorritakoak omendu eta aitortzeko asmoaren baitan. Oroitzapenetan bilduta, negar egin zuen, baina irribarre handi bat tatuatuta geratu zitzaion bihotzean, esker onez.

Eneritzek garapen agentzia batean egiten du lan, eta badaki turismo marka guztiak hausten ari dela Gipuzkoa. Eguzkia eta hondartza baino askoz gehiago da eskaintzen eta sustatzen ari dena, gainera. Tokiko garapena landuz, enpresa eta proiektu berrien aldeko sareak lehenetsi dira, formazioan, ikerkuntzan eta berrikuntzan arreta eta dirua jarrita. Ondorioz, ekonomiarekin batera, gure lurra eta kultura lau haizetara zabaltzeko ekimenak gorantz doaz, eguzkitan eta hondartzan ez ezik, euripean eta mendialdean ere zein ederrak garen erakutsiz.

Julen larri heltzen da hilabete amaierara. Oraingoz, badu lana eta soldata, baina kostaldean bizi da, eta alokairua ordaintzeak, bikote ohiarekin alabaren mantenurako hitzartutako kopuruak, eta postontzira heltzen diren ohiko fakturak gero eta soka estuagoa dira. Ekilibrista sentitzen da zenbaki gorrien artean, eta murrizketa sozialik gabeko herrialdean bizitzea da azpian sentitzen duen sare bakarra: Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta bere gain hartu du Gipuzkoak, estaldura sozial handiena duen lurraldea da, eta fiskalitate ausarta du, aberastasunaren gaineko zergarekin gehien dutenek gehien ordainduz, eta diru horrekin gehien behar dutenak bereziki lagunduz.

Itziarrek euskaraz bizi nahi du, bigarren mailako herritar sentitu gabe. Etxean, kalean, lanean, administrazioarekiko harremanetan… edonon. Euskara ofiziala da teorian, baina be-ne-ta-ko ofizialtasuna aldarrikatzen du. Horregatik, gustura dago Gipuzkoako Foru Aldundiak eta hainbat udalek hartutako erabakiekin eta legegintzaldi honetan egindako lanarekin. Oraindik bigarren mailako herritar sentitzen da askotan, baina lehen aldiz ez da inurria sentitzen, babestua baizik, eskubide osoz.

Aroa haurdun dago. Lanean ari da. Sabelean duen haurraren aita Parisen daukate preso. Bi astetik behin egiten dio bisita. Milaka kilometro hilean. Odoluste ekonomikoa. Normalean gau luzeak trenean. Tarteka aireportuetako hoztazuna. Sakabanaketa. Bakardadea. Behingoagatik, ordea, erakunde publikoen aldetik ere babesa sentitzen du. Arnas apur bat. Esku bat luzatuta. Etxerako bidea samurragoa izan dadin.

Oihanak ez du politikan sinesten. Nazkatuta dago batzuen eta besteen promesekin. Eta suminduta betikoen ustelkeria kontuekin, porlanezko makroproiektu erraldoiekin, kutxa publikoak pribatizatzearekin, langileak beharrean enpresa batzuen irabaziak soilik defendatzen dituztenekin, hauen meneko hedabide salduekin eta, batez ere, herritarrek ezer ez erabakitzearekin. Baina legegintzaldi honetan esperantza izpi bat sentitu du.

Herri kontsultek, urtero aurrekontuak modu parte-hartzailean lantzeko bilerek, politika egiteko beste modu bat ikusteak, beste eredu bat posible dela ohartzeak, konbentzitu egin du. Badaki batzuk zintzotasunez aritzen direla, gardentasunez, hanka sartu dezaketela akaso, baina eskurik ez dutela sartuko behar ez den lekuan, eta ustelkeriarekin tolerantzia zero izango dutela. Bigarren aldiz, beraz, aukera emango dio Gipuzkoa berriari.

Esan dugu lehenago ere: lau urteak igaro zirenean, marrazkilariak, sekula ikusi den karramarro ederrena aurkeztu zion enperadoreari, koadro batean, eta enperadoreak, bere handikerian, ez zuen sumatu ere egin marrazkilariak lau urtean zenbat ahalegin eta proba egin behar izan zituen karramarro hura marrazteko.

Enperadoreari, gainera, susmoa piztu zitzaion, karramarro hura, hain ederra izanik, ez ote zen gainerako guztiak bezala atzerantz beharrean aurrerantz ibiliko eta, hartara, bere erresumako ordena eta ordenantzak itzulipurdikatuko. Hala bada, marrazkia hartu eta zati-zati egin zuen, eta bai marrazkilaria eta bai zerbitzariak iraindu, zigortu, bere meneko hedabideak gezurbideak bihurtu, marrazkiaren kopia guztiak bilatzeko agindu, eta aurkitutakoak birrindu, herritarrek ez zezaten marrazkilariaren eta zerbitzarien lana ikusi, sinetsi, eta aintzat hartu.

Beranduegi zen ordea. Lau urtean, karramarro hura marrazteko ahalegin guztiak herritarrekin eta herritarren artean egin zituzten marrazkilariak eta zerbitzariek, eta batean eta bestean gordeta zeuden hura marrazteko sekretuak, ilusioa, kemena eta gaitasuna. Hasierako zirriborroak eta ikasitako guztia bildu, eta beste lau urte eman zituzten karramarrorik ederrena marrazten, baina ez enperadorearentzat, milaka koadro egin eta aurrerantzean herritar guztiek bana izan zezaten baizik.

amaia1  mattin1
gari-zuloaga
mattin2

Ekitaldi honi buruzko informazio osagarria:
· Gipuzkoako ekitaldi nagusiaren laburpena
· Gipuzkoako ekitaldiari buruzko kronika berezia
+ Gipuzkoako ekitaldiari buruzko argazki bilduma
(irudiaren gainean klik eginda ikusgai)

Gipuzkoa-Zuloaga





Adierazpen askatasunaz eta minutu bateko isiluneez

29 01 2015

Urtarrileko udal osoko bilkura izan genuen atzo Zarautzen. PSE-EEk Charlie Hebdoren aurkako atentatua eta Boko Harameko muturreko islamistek Nigerian egindako sarraskiak salatzeko mozioa aurkeztu zuten (hemen irakurgai: PSE-EE mozioa: Charlie Hebdo), eta plenoaren hasieran minutu bateko isilunea eskatu zuten eraso horietan hildakoen alde.

Minutu bateko isilunea eskatu eta inolako aipamenik ez aste honetan Zornotzan lan istripuz hil den langilearentzat.
Inolako aipamenik ez aste honetan Marokok basatiki torturatuta Aaingo kartzelan hil duen 22 urteko preso sahararrarentzat.
Inolako aipamenik ez indarkeria matxistaren eraginez azken astean Europan soilik hil diren dozenaka emakumeentzat.
Inolako aipamenik ez mendebaldeko bateko eta besteko gobernuek finantzatuta egunero egiten diren sarraskiez.

Minutu bateko isilunean, beraz, zutitu eta alde egin nuen batzar aretotik.
Gero, mozioak eztabaidatzerako orduan, Udal Gobernua osatzen dugun alderdion izenean testu hau irakurri nuen mozioaren aurkako gure jarrera adierazteko.

ADIERAZPEN ASKATASUNAZ ETA MINUTU BATEKO ISILUNEEZ

Nazioarteko politika kapitalismoak gidatzen duenez, dena ez da hain sinplea.
Charlie Hebdo astekariaren aurkako erasoa salatzen dugu, noski.
Boko Harameko muturreko islamistek Nigerian egindako sarraskiak salatzen ditugu, noski.
Baina argi daukagu hau adierazpen askatasunaren defentsa baino zerbait gehiago dela.
Adierazpen askatasunaz hitz egin behar bada, benetan hitz egin behar baita.

Gu ez gara Charlie Hebdoren bandera haizatzen hasiko, kapitalismoaren agintariek Parisen egin zuten bezala, adierazpen askatasuna aitzakiatzat hartuta, gero munduko hainbat bazterretan sarraskiak eta giza eskubide oinarrizkoenen urraketak finantzatzeko itzalpean, edota zuzenean egiteko, inolako bitartekaririk gabe.

Adierazpen askatasuna, bai, noski.
Baita oraindik kartzelan dituzten Egin egunkariko zuzendariarentzat eta arduradunentzat ere.
Baita tortura eta kartzela jasan zuten Egunkaria auziko lagunentzat ere. Zarautzen badakigu zerbait horretaz.
Baita egunkari bateko zuzendaria izateagatik, iritzi artikulu bategatik, auzipetua dagoen beste zarauztar batentzat ere.
Baita bere kazetari lanagatik atentatu bat jasan zuen eta aldizkari bateko zuzendaria den beste zarauztar batentzat ere.
Baita twitterren eta sare sozialetan askatasunez iritzia emateagatik jazarriak eta atxilotuak izaten ari diren dozenaka lagunentzat ere.
Baita Espainiako Gobernuak, jendarte isil eta otzana lortzeko bidean, erkidego autonomoetako polizia integral guztien laguntzarekin, ezarri nahi duen Mordaza Legea sufrituko duten, duzuen eta dugun guztiekin ere.

Adierazpen askatasunaren inguruko eztabaida, askoz sakonagoa baita, kondena antzuetan erortzeko.
Adierazpen askatasuna besteekiko errespetua galtzen den lekuan amaitzen da.
Ezberdina dena irainduta eta umiliatuta sentitzen den muga horretan.
Eta hala ere, ozen aldarrikatu eta lau haizetara defendatu behar da adierazpen askatasuna, inolako zalantzarik gabe.

Zoritxarrez, Espainiako hedabide publikoek, edota euskal erdiko telebista publikoak ere gehiegi dakite adierazpen askatasunari hegalak mozteaz, alderdi zehatz batzuen interesak soilik defendatzeko, gaur, oraindik, 2015eko urtarrilean.

Adierazpen askatasunaren inguruko hausnarketa baino gehiago, beraz, kapitalismo basatiak munduko herrialdeetan egiten dituen sarraskiez hitz egin beharko genuke Charlie Hebdo eta Boko Haram hizpide hartu behar baditugu.

Nork eta zergatik pizten dituen gerrak. Nork saltzen dituen armak. Zein diren munduko erakunde armatu handienak. Zigorrik gabe aritzeko lizentzia dutenak. Zergatik joaten diren guk hautatu ez ditugun erregeak, gure izenean eta gure zergekin, munduko arma trafikatzaile handienen hiletetara.

Edo mozioaren harira joanez, Charlie Hebdo zein Boko Haram aipatuta, Frantzia zein Nigeriari begiratuta, esan beharko da nork eta zergatik finantzatzen dituen diruz fundamentalismo zehatz batzuk. Gaur bertan irakurri dugu hedabideetan, Estatu Islamikoko komandante batek onartu duela AEBek finantzatzen duela diruz Estatu Islamikoa. Siriara bidaltzen duen islamista bakoitzeko 600 dolar jasotzen dituela. Frantziak, NATOk eta AEBek elikatu dute Estatu Islamikoa. Kobanen eta beste leku batzuetan bezala, ekintzaile kurduak aurre egin izan dieten bitartean, Turkia, Frantziaren eta Espainiaren babesarekin, kurduen erresistentzia zapaltzen ahalegindu den bitartean. Turkiak eta Espainiak, Erdoganek eta Zapaterok, badakite zerbait horretaz. Zibilizazioen aliantzaz. Kurduak zapaltzeaz. Estatu Islamikoa elikatzeaz, interes batzuen mesedetan.

Luze segi dezakegu munduari begira. Luzeegi, zoritxarrez. Siriako “errebeldeez”. Ukrainako naziez, eta abar.

Gaur bertan, armada sionistak, zuen soldadu bat hil du, kasko urdin bat jantzita zuen Espainiako soldadu bat, Hezbollahren aurkako erasoan. Baina berdin dio: hildakoak sionismoak, Osaba Samek, NATOk edota zibilizazioaren alde batek eragiten dituenean, hemen, beste aldera begiratzen dute hedabide gehienek. Adierazpen askatasuna hori baita batzuentzat: nahi denaz soilik hitz egitea, edota hildako batzuen berri soilik ematea. Nahi den lekura bakarrik begiratzea.

Adierazpen askatasuna bai, noski.
Minutu bateko isiluneak ere bai, noski.
Baina benetakoak direnean.








Follow

Get every new post delivered to your Inbox.